Afstandsbediening

woensdag 16 mei 2012

Ik hoorde gisteravond iemand op tv zeggen dat ze “afstandsbediening” een raar woord vindt. Gelijk heeft ze. Als je erover nadenkt. “Televisiecontroller” was logischer geweest. Maar het is ook een intrigerend woord: afstandsbediening. Ik begrijp wel, ze bedoelen natuurlijk dat je met die bediening in de hand de afstand kunt overbruggen die je anders zou moeten lopen om de tv harder of zachter te zetten. Of op een ander net. Maar als je het filosofisch bekijkt, zou je ook kunnen zeggen dat je dankzij die bediening mensen in gezelschap op afstand kunt houden. ‘Sorry hoor, maar ik zit nou televisie te kijken!’ Zou zo maar kunnen, toch! Leuk is dat. Dat je om je heen kijkt in vertrouwd gebied en even stil staat bij de benaming links en recht. Wat nou “televisie”? De Duitse vertaling geeft een veel echter beeld. “Radio?” “Boekenplank” spreekt voor zich, dat is een goed woord, daar heb je wat aan, maar “bankstel”? Sinds wanneer zijn twee banken een stel? Kunnen ze dan ruzie krijgen of zo? Nog zo’n woord: “vensterbank”. Dat is een bank bij het raam waar je vooral niet op kunt zitten… “Lamp”? “Stopcontact” zijn twee gaatjes in de muur zodat je contact kunt maken met stroom… “Stroom” kan wel weer. Hoewel? Het stroomt wel, maar daarmee zeg je nog niets over het gevaar. Tenzij je snel de link legt met: ‘Pas op, gevaarlijke stroming!’ Het mooiste woord dat ik ken, is: “Paradichloorbenzolballen.” Ik moest ze vroeger halen van mijn moeder bij de “drogist” (?) voor in de “klerenkast” (ook een goed woord). Juist ja: Mottenballen. Toen ik dat woord vloeiend kon uitspreken, voelde ik me een echte neerlandicus. Het rolde over mijn tong mijn mond uit. Ze zaten in een rood doorschijnend plastic zakje, ik weet het nog precies, en ik mocht ze niet aanraken! Levensgevaarlijk! Ik las vanochtend in de krant dat de Hoge Raad er toch geen moeite mee heeft als een politieman een “mierenneuker” wordt genoemd. Ik wel. Een “mierenneuker” is iemand “die op alle slakken zout legt.” Nou ja zeg, daar valt toch niet meer uit te komen?!