Alleen

zaterdag 21 april 2012

Net uit. Stond al jaren in mijn boekenkast, ik zweer het, járen, maar: nooit gelezen. Het moest er een keer van komen. Nu dus. Hector Malot. Wel eens van gehoord? Nee. Zeer beroemd Frans schrijver. Schreef meer dan zestig boeken, waaronder het meest beroemde kinderboek ooit. “Sans Famille”. Vertaald als: “Alleen op de wereld”. Kijk, nu ken je het wel, hè. Over Rémi. Nee, niet Rémi fritessaus, cultuurbarbaren, en die heet trouwens Remia! Rémi moet je als jeugdboekenschrijver een keer gelezen hebben, niet waar. Heb ik. En? Zeer lezenswaardig. Echt de moeite waard. Maar toch, wat me zoal opviel… Het is niet de tranentrekker die ik verwacht had. Ik heb er geen traan om gelaten. Terwijl het boek toch gaat over een jongetje dat geen familie heeft en de meest zielige dingen meemaakt. Maar opmerkelijk genoeg wordt het hele verhaal zo afstandelijk verteld, bijna als een zakelijk verslag, dat emoties niet tot nauwelijks onder woorden worden gebracht. Rémi trekt een tijdje op met een oude man, die dood vriest, heel erg, maar al de aandacht van het ventje gaat snel uit naar een volgende hoofdstuk van zijn armtierig leventje. Ook het taalgebruik is verrassend voor een kinderboek: volwassen. Het lijkt alsof Malot het verhaal voor een groot publiek schreef als een aanklacht tegen het wijdverspreide kinderleed in het Frankrijk van die jaren. Toch hield hij al schrijvende zijn dochtertje van tien voor ogen. Wat nauwelijks voorstelbaar is, als ik een klein stukje uit het boek, waarin Rémi meent zijn ouders terug te hebben gevonden, mag aanhalen: ‘Ik kwam er in mijn verdriet dan ook algauw toe, ook al had ik in eerste instantie de veronderstellingen van Mattia afgewezen, mezelf te zeggen dat, als ik werkelijk een kind van dit gezin zou zijn, men andere gevoelens jegens mij zou koesteren dan die welke mij zo zonder omwegen werden getoond, terwijl ik niets had gedaan om deze onverschilligheid of deze botheid te verdienen.’ Zo. Begrijp je wel. Maar die verhaaltoon is constant, vijfhonderd pagina’s lang, en zo blijft Rémi, aan de ouderlijke kant misschien, toch een interessant en bijzonder kereltje. En blijft het een interessant en bijzonder boek. Ik heb het, weliswaar niet in één adem maar in vijf, met veel plezier uitgelezen.