Coen

dinsdag 3 juli 2012

Weg ermee of laten staan? Wat blijft geschiedenis toch eeuwig gezeur. Het is geweest, en toch kun je het niet wegpoetsen. Niet vergeten maar dan wel vergeven? Lastig hoor. In Hoorn kunnen ze daarover meepraten. Daar prijkt al jaren het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen. Nooit van gehoord? Luister en huiver. De man was een hoge pief bij de VOC die handel dreef over heel de wereld. En Nederland beroemd en rijk maakte, de Gouden Eeuw. Maar dat ging, natuurlijk, niet zonder slacht of stoot. Om de nootmuskaathandel, een belangrijke specerij om groentes en andere lekkernij op smaak te brengen, in handen te krijgen, moordde Coen in onze kolonie een compleet eiland uit, Banda in toenmalig Nederlandsch-Indië. Onderwijl werd de man hier in Nederland gezien als een “krachtdadig en visionair bestuurder”, die zijn na zijn dood een standbeeld verdiende. In zijn geboortestad Hoorn, waar het vorig jaar door een onhandige kraan van zijn sokkel werd geduwd. Daar kwamen ze dus mooi van af, zou je denken, temeer daar in Amsterdam toen al het standbeeld van een andere omstreden “Indië-held” uit het straatbeeld was verdwenen: generaal Van Heutsz. Opgeruimd staat netjes. Maar nee, Coen werd weer op zijn sokkel gehesen, zij het nu voorzien van een aangepaste tekst. Naast visionair ook massamoordenaar. De bevolking van Hoorn bleef in twijfel achter, wat het Westfries Museum tot een ludiek idee bracht: een tentoonstelling over Coen in de vorm van een rechtzaak, met pleidooien van voor- en tegenstanders. Na afloop mochten de bezoekers hun vonnis vellen: 63 procent vindt dat Coen mag blijven, omdat “hij juist herinnert naar de schaduwzijde van de Gouden Eeuw.” Met andere woorden: Coen wordt gedoogd. Typisch Nederlands. Sorry hoor, maar je plaatst toch ook geen standbeeld van Assad, om een dwarsstraat te noemen. Nee, erger: Nederlandse afgeschreven tanks mogen, ondanks dat we het geld in deze crisistijd mooi kunnen gebruiken, niet aan Indonesië worden verkocht, omdat dat land de mensenrechten niet respecteert. Hoor wie het zegt! Zo blijft geschiedenis eeuwig gezeur.