Dodenherdenking

vrijdag 4 mei 2012

Vandaag is het dodenherdenking. Straks, om acht uur, staan we twee minuten stil bij al die Nederlandse slachtoffers die vielen, waar ook ter wereld. Indrukwekkend. Telkens weer. Maar ik ben van nog niet zo vreselijk lang na de oorlog. Mijn vader had meegevochten, mijn moeder kon vertellen over de V2-raketten die over haar huis richting Engeland vlogen. En over haar kat die stierf tijdens de hongerwinter. Mijn vader niet, maar zij haatte de Duitsers. Op school werd je doodgegooid met leerstof over de Tweede Wereldoorlog. Ik moest oppassen dat ik niet meer kon vertellen dan mijn vader. Maar hoe kijken jullie er tegen aan? Voor jullie is het wel héél lang geleden. Voor jullie zijn Duitsers waar we tegen winnen of zelden verliezen met voetballen. Jullie krijgen, misschien wel tot vervelens toe, nog al die verhalen op school te horen, maar leeft het nog wel? Schaam je niet als het je weinig zegt, want in mijn jeugdjaren waren er ook al hele discussies of het nog wel noodzakelijk was, al dat gedenk. Je moest je vijanden lief hebben, oorlog was zinloos, en tanks geldverspilling. Niet de Dodenherdenking telde, maar Bevrijdingsdag, en er ging zelfs stemmen op om die twee dagen te verkorten tot één. Vond ik eerlijk gezegd prima. Want Bevrijdingsdag zegt me niets. Het is elke dag bevrijdingsdag. Maar voor al die mensen die hun leven gaven (onvoorstelbaar) opdat wij in vrijheid kunnen leven, vind ik zelfs twee minuten stilte per jaar nog erg karig. Ik weet nog dat ik met vriendjes tijdens Dodenherdenking midden op de Laan van Meerdervoort ging liggen om auto’s tot stoppen te dwingen. Tot grote bezorgdheid van mijn moeder, want de meesten reden keihard door. Misschien wel meer toen, dan nu. Ik weet nog dat ik, net mijn rijbewijs, in de omgeving van Amersfoort reed en die twee minuten in aantocht waren. Netjes zette ik mijn auto aan de kant. Als enige. Iedereen reed door. Op eentje na. Die kwam van de andere kant, zag mij daar staan langs de kant van de weg, en stopte direct in de berm. Na die twee minuten reed hij verder, net als ik. Het was een auto met een Duits kenteken. Daar werd ik ook stil van.