Gedicht II

vrijdag 27 april 2012

Wat denk jij? Jij denkt niks. En nu ben je te laat. De beslissing zijn al genomen, niet door jou maar voor jou. Het gedicht gaat niet door. Het gedicht dat Auke de Leeuw schreef over zijn “foute oom”. Toch te gevoelig, achteraf. Auke dichtte dat zijn oom niet vergeten mag worden, ook al maakte hij een foute keuze door als Nederlander in de oorlog met de Duitsers mee te vechten. Hij sneuvelde. Het leven bestaat uit keuzes nemen. En tijdens de Dodenherdenking worden alle Nederlandse gevallenen van de Tweede Wereldoorlog herdacht. Maar toch. Ik was al verbaasd dat Auke (15) naar Amsterdam mocht komen, want hij was tweede geworden tijdens de gedichtenwedstrijd “Dichter bij 4 mei”. Een andere scholiere, Charlotte Fontijne (16), had met “De stilte spreekt” gewonnen en steevast dicht de winnaar op de Dam. Wat blijkt: Auke was met zijn gedicht niet welkom in voormalige doorgangskamp Westerbork, en daarom werd het blijkbaar de Dam. Er was dus al ophef. Het erge is dat Auke zo een speelbal is geworden in een discussie van volwassenen. Eén lichtpuntje: iedereen heeft er het erover. Over daders en slachtoffers, over het maken van de juiste keuzes. In dat opzicht heeft Auke zijn doel bereikt. Er wordt aan zijn “foute oom” gedacht. Auke is trouwens sowieso een slimme jongen, blijkt uit wat hij zegt in de vele interviews in de krant en op tv. Daarin doet hij rake uitspraken, zo raak dat ik hem hier even aan het woord wil laten, met dank aan NRC Next. De krant vroeg hem of hij besefte dat hij een gevoelig thema aansneed, en dit is wat hij antwoordde: ‘Ja. Ik kan mij voorstellen dat mensen zich door mijn gedicht gekwetst voelen, maar dat is nooit mijn bedoeling geweest. Ik wilde laten zien dat oorlog alleen verliezers kent: aan de goede én de verkeerde kant. Hoe kunnen wij leren van onze fouten als wij die fouten niet mogen benoemen? Ik ben zelf geboren in vrijheid. Voor mij is het al moeilijk genoeg om altijd de juiste keuzes te maken. Hoe moet dat dan geweest zijn voor mensen in de oorlog? Dat heb ik proberen te vertellen in mijn gedicht.’ En daar is Auke dus prima in geslaagd.