Higgs!

donderdag 5 juli 2012

Je moet wel even bij de les blijven, hoor. Ik weet het, het is bijna vakantie of je hebt al vakantie, maar dit is groot nieuws. Ja, je hebt het al gehoord, ik weet het, maar ik bedoel: het is écht groot nieuws! En dan gaat het mij niet zozeer om het uiteindelijke bewijs, het heerlijke enthousiasme, kinderlijk zo groot, maar om het constante speuren, het nimmer opgeven, en het volkalken van schoolborden. De ongekende drang van het zoeken. Nieuwsgierig en leergierig. Waarom krijg je met twee handen een stoel wel verschoven, maar een vrachtwagen niet? En maar ontleden; ontleden tot je een ons weegt. Waaruit is een stoel opgebouwd; een vrachtauto? Tot je die immense wereld van de kleinste atomen binnenstapt. En ontdekt dat ze in hun onophoudelijk vrije bewegen geremd worden, sommige veel, andere minder, door kleine deeltjes. Maar dat is op papier, jaren geleden. Een oneindig lange tunnel, waar we ons later (dan ouderwets) een kriek om zullen lachen, onder meerdere landen door, waarin we atomen vaart geven om die vervolgens keihard op elkaar te laten botsen, zodat we de brokstukken kunnen bestuderen, brengt vijftig jaar later, nu dus, de oplossing: verhip, het deeltje bestaat echt! Zelfs de wereldberoemde Stephen Hawking had dat niet echt verwacht (en verliest honderd dollar in een weddenschap, laat hij glimlachend weten, en vindt bovendien dat uitvinder Peter Higgs de Nobelprijs heeft verdiend). Iedereen blij; heerlijke mensen! Wat kun je er verder mee? Ja, wat kan mij dat bommen! Ik vind het al fantastisch om te zien dat grote wetenschappers als kinderen zo gelukkig kunnen zijn (zouden leraren ook eens moeten wezen), en met pingpongballetjes (atomen) en dienbladen vol stroef suiker (Higgsdeeltjes) de werking van de uitvinding aan ons onwetenden uitleggen (zouden leraren ook eens moeten doen). Het is net als met de landing destijds op de maan: “Een kleine stap voor de mens, maar een grote stap voor de mensheid.” Mijn oudste opperde al het idee om, als volgende wetenschappelijke stap, die Higgsdeeltjes te gaan isoleren. Kun je voortaan met je twee handen zo een vrachtwagen optillen…