Indonesië

woensdag 20 juni 2012

Misschien is het wel een goed plan. Ik zeg “misschien”, want ik weet het niet zeker. De kwestie ligt namelijk heel gevoelig, al jaren. Maar het wordt ook eens tijd dat we weten hoe het zat. Eigenlijk willen de mensen in Indonesië er niet meer over praten, het is geweest, laat toch rusten, je moet kijken naar de toekomst; net zo min als de mensen hier die er geweest zijn, die gingen in opdracht van de staat, die hun werk deden omdat het moest. Laat ik voorop stellen: ik vind Indonesië een fantastisch land. Ik ben er een paar keer geweest en alle keren weer had ik het gevoel alsof ik thuis kwam. Ik geloof niet in reïncarnatie, maar toch denk ik altijd dat ik daar eerder heb rondgelopen, in mijn witte tropenpak. En iedere keer vraag ik me weer af: aan welke kant stond ik dan? Ik ben er van overtuigd dat we Indonesië niet compleet hebben uitgebuit of vernederd, en ik ben er van overtuigd dat elk land recht heeft op onafhankelijkheid. Uiteindelijk hadden wij daar niets te zoeken. Iedere keer als ik Indonesië bezoek voel ik me nog ongemakkelijk, alsof ik de last van het verleden meedraag, en iedere keer is dat snel verdwenen omdat er in Indonesië alleen maar lieve mensen wonen, wees welkom, omdat het zo’n prachtig land is, omdat ik zoveel Nederlandse dingen van vroeger herken, omdat ik me er vertrouwd voel, zelfs in Jakarta. Misschien is het daarom wel goed, zoals nu voorgesteld, om alle zaken eens uit te praten. Niet om schuld te zoeken, maar om te kijken hoe het kwam: zij vechtend tegen ons, wij vechtend tegen hen. Maar wil je nu alvast weten hoe het zit, lees dan: “Oeroeg”. Of als je te lui bent, huur de film. Over twee vrienden, van Nederlandsche en Indische ouders, die elkaar verliezen omdat ze hun cultuur volgen, soms tegen beter weten in. Hella Haasse. Prachtig! En maak je geen zorgen: het is maar een dun boekje waarin die hele geschiedenis je vol spanning wordt aangeboden.