Jassen

dinsdag 21 februari 2012

Wie denkt dat “jassen” alleen het meervoud is van “jas” zit goed fout. Ik kwam het woord jassen tegen in een heel oud jeugdboek, “Jongens op Avontuur”, van Ben Maas. Die jongens op avontuur gingen kamperen op het landgoed van Meneer de Baron, wat in die jaren al een heel avontuur bleek. Kom daar tegenwoordig eens om. Ze knipten en naaiden zelf hun campingtenten aaneen (reuze spannend), en moesten ook nog eens zelf hun potje zien klaar te maken (eveneens een heel avontuur). En nu komt het: thuis in de keuken leerden ze van hun moeder of van hun zus (!) “aardappels jassen”. Toen ik het las, moest ik ogenblikkelijk terugdenken aan mijn eigen thuis. Ook mijn moeder moest aardappels jassen; een karweitje waar ze allesbehalve zot op was. Aardappels schillen. Of weet je ook al niet meer wat “aardappels” zijn?! Gek woord: jassen. Gekke combi: aardappels jassen. Het woordenboek biedt echter meer: “jassen” blijkt niet alleen het schillen van aardappels te zijn (aardappels jassen is dus eigenlijk dubbelop), maar ook een kaartspel (wist ik niet, ik ken alleen klaverjassen), en “geslachtsgemeenschap hebben” (nou ja, wist ik ook niet). Zo leer je nog eens wat. Taal blijft altijd in opspraak; dat is pas een avontuur. Normale woorden in logische constructies geplaatst kunnen ineens voor verwarring zorgen. Hoorde deze winter praten over “Opwarmingspunten”. Dat klinkt heerlijk aangenaam, toch, maar het bleken tonnen met vuur te zijn in belabberde Oost-Europese steden, waaraan zwervers zich op straat kunnen warmen. En hoe beschrijf je de situatie waarin iemand de geboorte van een ijsbeertje wil filmen, wat in de vrije natuur heel gevaarlijk (en echt avontuurlijk) kan zijn? Aldus. Ik las het in Onze Taal en het kwam uit het AD: “Als je een camera in het hol van een ijsbeer stopt, doodt ze de cameraman.” Zie je het voor je? Kun je beter piepers jassen.