Klaprozen

woensdag 6 juni 2012

Ligt het aan mij of zie ik nu overal van die prachtige rode klaprozen bloeien, hele velden vol? Ze zien er altijd wat schuchter uit; als je ze oppakt, vallen de bloemblaadjes al. Maar ze zijn ook stoer, omdat ze zich zo overduidelijk laten zien. Kijk eens, hoe fier we hier staan! Als ik ze zie, moet ik automatisch denken aan de Eerste Wereldoorlog. Ze staan op de meest vreemde plaatsen, niet midden in het bos of zo, maar tussen afritten van de snelweg, of op verwaarloosde veldjes. En daar is meteen de link: ze groeien daar waar andere planten zijn gestorven. Tussen de loopgraven van de Duitsers en de geallieerden waren de slagvelden volslagen kapot geschoten en aan gort gebombardeerd. Op die verwoeste aarde moeten dus honderden klaprozen hebben gebloeid in de lente van 1915, 16, 17, en 18. Canadees militaire arts en dichter John McCrea schreef er een gedicht over; je moet het even lezen: “In Vlaanderens velden bloeien de klaprozen. Tussen de kruisen, rij aan rij, die onze plek aangeven; en in de lucht vliegen leeuweriken, nog steeds dapper zingend ook al hoor je ze nauwelijks te midden van het kanongebulder aan de grond. Wij zijn de doden. Enkele dagen geleden leefden we nog, voelden de dauw, zagen de zon ondergaan, beminden en werden bemind en nu liggen we in Vlaanderens velden. Neem ons gevecht met de vijand weer op: Tot u gooien wij, met falende hand de toorts; aan u om haar hoog te houden. Als gij breekt met ons die sterven, zullen wij niet slapen, ook al bloeien de klaprozen in Vlaanderens velden.” Zo gingen de mannen, als kanonnenvoer. Vanuit Engeland kwamen ze naar België om te gaan golven, met en passant een paar dagen vechten aan het front. Massaal tekenden ze. Maar het laatste dat ze in hun leven zagen, waren de bloeiende klaprozen: poppies. Rood van het bloed, en zwart van de rouw. Nu weet je het ook meteen als je in Belgie, Frankrijk, of Engeland eens verweerde klaprozenkransen ziet. Waar het over gaat.