Lamp

woensdag 5 september 2012

Hebben jullie gloeilampen thuis, of is je dat nooit zo opgevallen? Luister en huiver: je hebt gloeilampen en spaarlampen. Of beter gezegd, je had gloeilampen. Vanaf nu verboden. Nu heb je die dingen met of een dikke draaikolk of een rare vorm. Gaan pas echt branden, als je ze alweer uit moet doen. Geven van dat lekkere witte licht, en gaan duizend jaar mee, alsof je daarop zit te wachten. En, ook fijn meegenomen, ze zijn onbetaalbaar. Maar, goed voor het miljeu! En dat waren gloeilampen niet. Die gaven, zo werd uiteindelijk berekend, meer warmte dan licht. Door er elektriciteit door te leiden gaat er in zo’n lamp een draadje branden, zo fel dat het licht geeft. Maar iets dat brand geeft dus ook warmte, meer warmte. Toch is en blijft het een waanzinnige uitvinding. Destijds misschien wel net zo sensationeel als tegenwoordig internet. Moet je voorstellen, opeens werd de nacht ook dag! Kon je goed blijven zien, terwijl de zon al onder was. Dat kon natuurlijk al met behulp van kaarsen, met hier en daar een vlammetje, maar Edison liet huizen en winkels ineens baden in een zee van licht. Je reinste revolutie! Het verhaal gaat dat het draadje in de lamp, van wolfraam, eeuwig mee zou kunnen, maar ja, dan was ons eigen Philips, de grootste gloeilampenfabrikant ter wereld nooit de grootste geworden natuurlijk. Eerst was er alleen fel licht, toen kwam iemand op het idee om de lamp een kleurtje te geven. Zo ontstond “flame”, met de kleur van een brandende fakkel, net als “gloeilamp” een prachtige woord trouwens. Bij ons vroeger thuis kleurde alles “flame”; mijn moeder was gek op gezelligheid. Maar er ontstonden ook gele lampen, en rode lampen, en groene en blauwe. Disco really made it! Uiteindelijk had je ze in alle soorten en maten. Tot deze week; ze mogen nooit meer gemaakt worden. Eerlijk gezegd begrijp ik dat maar voor de helft. Als je werkelijk wilt bezuinigen op licht, moet je er gewoon spaarzaam mee omgaan. Moet je eens kijken wat er ’s nachts niet allemaal brandt! Dat moet je voor de aardigheid eens aan André Kuipers vragen. Niet de lamp is de boosdoener, maar zijn gebruiker.