Lampje

donderdag 6 september 2012

Gisteren hadden we het over de lamp, nu over Lampje. Ken je hem nog? Ja, natuurlijk! Ik zou bijna willen zeggen, wie niet? Nou, iedereen boven de dertig… Weer vergeten waarschijnlijk. Of misschien nog ergens in de verte een lampje dat gaat branden. Iets van vroeger, iets uit de tijd van Donald Duck. O ja, dat rare poppetje! Met een gloeilamp als hoofd en ijzeren armpjes en beentjes. Ondeugend, in eerste instantie. Maar later slim. Ik kan me niet meer herinneren of hij tekst had, sprak, maar daar weet gelukkig Wikipedia antwoord op. Heerlijk! En wat blijkt: Lampje was oorspronkelijk een gewone lamp van Donald Duck. Toen die stuk ging, toog oom Donald naar Willie Wortel (zie je hem weer voor je?) om hem te laten repareren. Door onhandigheid van Donald (natuurlijk) kreeg Willie een klap van de lamp, waardoor een deel van zijn intelligentie in (hoe bedenk je het) die lamp terechtkwam. Geen wonder dat ze grote vrienden werden. Om te bewegen kreeg Lampje armen en benen en om hem slimmer te maken werd hij al snel omgeschreven van grapjas tot een intelligent robotje, dat kan denken en schrijven. Niet zelden weet hij Willie te behoeden voor grote rampen. Door te gebaren, te zoemen, of (vanzelfsprekend) op te lichten. Zo werd Lampje misschien wel het eerste toonbeeld van “kunstmatige intelligentie”. En werd hij de bekendste lamp, gloeilamp ja. Zoals je gisteren hebt kunnen lezen is het gedaan met de gloeilamp. Ben dus heel benieuwd wat Walt Disney daar nu van zou vinden. Exit Lampje? Het kereltje stond er onlosmakelijk mee verbonden, gezien zijn naam door alle talen heen. Bij ons dus “Lampje”, maar ook mooi: in het Italiaans “Edi”, naar Thomas Edison, de uitvinder van de gloeilamp. Of in het Pools: “Wolframik”, naar Wolfraam, het draadje dat de lamp deed gloeien. In zijn moedertaal Engels echter zagen zij waarschijnlijk de bui al vijftig jaar geleden hangen. Daar heet hij kortaf: “Little Helper”. Klaar. Niks spaar- of gloeilamp. Toch vind ik “Lampje” leuker, wat jij?!