Max

woensdag 9 mei 2012

Ik ging erheen met de jongste, toen veel jonger, omdat ik ze al een tijdje gemist had. Eerst het boek, later de film. Zo mooi! Riep iedereen, en dat gold zowel voor dat boek als die film. Buiten lag er een duister pak sneeuw, binnen volgden we het modderspoor naar de kassa, alsof Max al begonnen was. Kriterion, net over de brug. In een bovenzaaltje; we zaten er met nog drie anderen. Wat ik me kan herinneren, is dat ik Max zag tussen allerlei Maximonsters. Grote dikke lobbesen, die lobberig rond struinden. In de sneeuw en het donker. Max als pienter knaapje er tussen. Het was een prachtig film, zoals ook het boek prachtig was geweest. Maar naast “prachtig” zijn er nog twee woorden die dit kinderboek, Max met name dus, zo bijzonder maakten: “stoer” en “zelfverzekerd”. Niet zielig of grappig, of nog erger: kinderachtig. Max stond zijn mannetje. En dat was wat zijn bedenker, Maurice Sendak, ook wilde. Merenmalen werd de schrijver belaagd door boze ouders die vonden dat zijn verhalen veel te griezelig waren. Flauwekul, vond hij, kinderen hebben duistere kanten en woeste fantasieën. Kleine Max haalt kattenkwaad uit, wordt voor straf naar zijn kamer gestuurd, en daar stapt hij zijn eigen gefantaseerde monsterwereld binnen. “Where the Wild Things Are”. Om al die monsters te temmen natuurlijk… Daar kunnen ze bij Sesamstraat nog een puntje aan zuigen. Geschreven in de jaren na die verschrikkelijke oorlog. Om die geen herhaling meer te geven, leefden de mensen in gezapige burgerlijkheid volgens strikte regels van goed en kwaad. Kinderen moesten opgevoed worden, en mochten nooit eens stout zijn. Die verstikkende jaren vijftig, begin zestig; voor jullie nu niet voor te stellen. Max brak daarmee. Zoals ook onze eigen Annie MG Schmidt de kinderen in haar boeken lekker ondeugend liet wezen (“Wij ijsen eis!). Ook dat werd gezien als schoppen tegen zere benen. Dat jullie in relatieve vrijheid zijn opgevoed, is mede aan dat soort kinderboekenschrijvers te danken. Daar moest ik aan denken toen ik vanochtend in de krant las dat Maurice Sendak op 83-jarige leeftijd is overleden.