O

woensdag 29 augustus 2012

O. Dat was alles wat Adriaan van Dis zei toen ik hem vertelde dat ik ook schrijver was. Hij gaf een lezing hier in de bieb, die zeer de moeite waard was; Van Dis is een geanimeerd verteller. Zo verhaalde hij ook dat hij, tussen zijn vele optredens door, eens per jaar een vmboschool bezoekt. Parels voor de zwijnen, want het enige dat ze daar vinden is dat hij zo “raar” praat. ‘Er zijn twee mensen in ons land die zo geaffecteerd mogen praten,’ pareert hij dan de klas, ‘en dat zijn de koningin en ik.’ Tijdens het boekensigneren vroeg ik hem waarom hij het vmbo bezoekt. ‘Bent u onderwijzer?’ wilde hij meteen weten. ‘Nee,’ zei ik, ‘eerlijk gezegd ben ik ook schrijver. Weliswaar schrijf ik niet zulke mooie boeken als u,’ was ik hem voor, ‘bovendien schrijf ik jeugdboeken.’ En toen kwam dus dat: ‘O’. Meer niet. Niet interessant. Ik moest aan het voorval terugdenken toen ik hem afgelopen zondag bij Zomergasten zag. Benieuwd welke collega’s hij allemaal te berde zou brengen, zat ik drie uur vergeefs te wachten. Drie schrijvers werden even kort genoemd: Hugo, Hemmingway, en Breytenbach. Daar bleef het bij. Voor de rest ging het vooral over de persoon Van Dis, en over Van Dis niet te vergeten, alles gewonnen, niets verloren, ik ben interessant, de rest van de wereld overduidelijk niet, wat bij Zomergasten overigens niet zo heel vreemd is. Maar toch. Het valt me op dat heel veel schrijvers zichzelf erg bijzonder, ja zelfs, geweldig vinden (Mulisch las zelfs geen andere boeken, want hij vond zichzelf de beste), zonder zich een spiegel voor te houden. Zonder zich te proportioneren. Zonder te relativeren. Waar zijn de Gerard Reves gebleven, of de Jannen Wolkers? Misschien is het ook wel typerend voor deze tijd, in alle regionen. Iedereen vindt zichzelf zo langzamerhand de zon van ons heelal. Vermoeiend is het wel. Ik bedoel, ik heb Albert Camus nooit horen zeggen dat hij beter was dat Jean-Paul Sartre. Zo gedroeg die man zich ook helemaal niet. Hij had dat blijkbaar niet nodig. O zo.