Vertrutting

vrijdag 13 juli 2012

Marcel Möring is er over begonnen. Dat is een schrijver. Hij vindt dat er tegenwoordig te weinig boeken worden geschreven met tanden, te weinig romans die bijten. De roman is een hoer geworden. Ik zou zeggen: de roman is een allemansvriend geworden. Laf. Schrijven tot je in de gunst van de lezer valt. Geen literatuur maar mainstream. Want Möring heeft natuurlijk gelijk. Toen ik middelbare scholier was en de boeken die ik verplicht voor Nederlands moest lezen uit mijn vaders kast haalde, was het alsof ik naar porno viste. Van lezen toen kreeg je rode oortjes. Achteraf bekeken amper voor te stellen dat deze boeken als literatuur werden bestempeld. Het waren geen sierlijke verhalen, het was om met Gerard Reve te spreken: vullis. Het was in boekvorm schoppen tegen je ouders, schoppen tegen de kerk, schoppen tegen de maatschappij, en schoppen tegen elkaar. Mullis is vullis, tetterde Reve wijzend op Harry Mulisch, en Nescio vond “De Avonden” van diezelfde Reve een “onboek”. ‘Toch pakt het je wel aan, pappie’, meende zijn vrouw. Nescio’s antwoord: ‘Ja, net als de cholera.’ Legde Maarten ’t Hart de geestelijke terreur van de kerk bloot, Harry Mulisch ons lafhartige oorlogsverleden, openbaarde Reve de herenliefde in al zijn glorie en stond Jan Wolkers (Roos van vlees, Kort Amerikaans) zelfs te boek als “viezerik”, Jan Cremer was regelrechte smeerpijperij. Die neukte alles wat los en vast zat, bladzijden vol: “Ze had een paar vreselijke kanjers. Als ze haar b.h. losknoopte, golfde het roze vlees eruit. Ze had tieten als vulkanen, ze hingen tot aan haar navel.” En dit is Literatuur, hè. Ik bedoel maar, kom daar vandaag eens om. Dit soort teksten vind je niet terug bij Thomas Rosenboom, Arthur Japin, of Arnon Grunberg. Braaf! Niks rauw, niks experimenteel, niks opzienbarend. Boeken koop je vandaag de dag al bij het Kruidvat. Oud-premier Balkenende vroeg Mulisch een aantal jaar geleden per brief: ‘Waar is het maatschappelijke engagement van intellectuelen, schrijvers en kunstenaars gebleven?’ Tja. Misschien heeft hij dat wel zelf om zeep geholpen. Ik ben nooit begonnen over “normen en waarden”. Of: doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg…