Waargebeurd

vrijdag 31 augustus 2012

Nog altijd stroomt er blijkbaar journalistiek bloed door me heen, want de boeken die ik schrijf zijn veelal gebaseerd op waargebeurde verhalen. Een éénkolommertje in de krant, waar bij toeval je oog op valt, en waar je die verdere dag aan denken moet. Het is nauwelijks nieuws maar toch raakt het je. Bij mijn boek “Hein” bijvoorbeeld. Ik las over een jongetje in Houston dat thuiskwam en zijn moeder dood in de gang vond. Bang in een weeshuis te komen, legde hij kranten over haar heen en leefde wekenlang in zijn eentje verder alsof er niets gebeurd was. Ik vond dat fascinerend. Maar het knulletje was tien, en ik vond het verhaal te heftig voor een kinderboek. Bovendien schrijf ik liever voor jongeren, dus maakte ik de hoofdpersoon een stukje ouder. Toen kwamen de grote veranderingen, want alleen schrijven over de kille feiten, geeft een journalistiek verhaal, een reportage, maar nog geen spannende en diepgravende jeugdroman. Dus het overgrote deel moest worden verzonnen. Alleen het idee was écht gebeurd, de rest pure voorstelling. Wat had ik gedaan in zo’n geval? Of nog beter: wat zou de hoofdpersoon gaan doen? Lees “Hein” en je weet het. Vandaar dat “waargebeurde” romans bijna altijd “gebaseerd zijn” op waargebeurde gebeurtenissen. Dat dus ook de fantasie van de schrijver meedoet. Rindert Kromhout bijvoorbeeld, ik noem maar wat, in “Soldaten huilen niet”, over twee broers en hun kunstzinnige en politiek geïnteresseerde familie (neefjes van de bekende schrijfster Virginia Woolf). Zelfs het buitenhuis waar ze bivakkeren is prachtig echt beschreven. Een veel ouder kinderboek is: “De Kinderkaravaan” van An Rutgers van der Loeff, over weeskinderen die in de 19e eeuw door de wildernis van Noord-Amerika trekken. Ook waar gebeurd, hoewel: een journalist dook in het verhaal en ontdekte deze week dat in het echt de kinderen geen weeskinderen waren. Tja. Het predicaat “waar gebeurd” wordt nu bij een volgende druk van de achterflap geschrapt. Alsof het daar om gaat. Maar een roman is per definitie een verzinsel, en wat doet het er dan toe of het waar of niet. Wat zeg ik, het is geen wetenschappelijke verhandeling! Als het maar goed geschreven is; dat telt.